Strona g│ˇwna
Krˇtka historia
O stowarzyszeniu
Nasze spotkania
Zjazdy i konferencje
Wziŕliťmy udzia│
Sprawiedliwi WÂrˇd Narodˇw Žwiata
Program Edukacyjny
Nasi dobrodzieje i sponsorzy
Psychoterapia
S│owo pisane: my i o nas
AktualnoÂci


Banner Wystawy Moi ┼╗ydowscy Rodzice Moi Polscy Rodzice


Wyszukiwarka
Do poni┼╝szego okna prosz─Ö wpisa─ç poszukiwane s┼éowo, po czym nacisn─ů─ç przycisk szukaj:



Uroczysto┼Ť─ç nadania tytu┼éu "Sprawiedliwi W┼Ťr├│d Narod├│w ┼Üwiata"

Uroczysto┼Ť─ç odby┼éa si─Ö w┬áDomu Ma┼éych Dzieci im. ks. G.P. Baudouina w┬áWarszawie, 22 lutego 2007 r.

Za┼éo┼╝ony w┬á1736 roku przez Misjonarza, ksi─Ödza Gabriela Piotra Baudouina, jest najstarsz─ů w┬áPolsce instytucj─ů powo┼éan─ů do opieki nad ma┼éymi opuszczonymi dzie─çmi.

W czasie wojny i┬áokupacji hitlerowskiej w┼Ťr├│d podopiecznych ukrywano tam wiele dzieci ┼╝ydowskich. Z┬áwielkim oddaniem pracowa┼é personel zak┼éadu pod dyrekcj─ů dr Marii Wierzbowskiej oraz nieroz┼é─ůcznie zwi─ůzane z┬ádomem szarytki.


22 lutego 2007 roku w┬áWarszawie przy ul Nowogrodzkiej 75 odby┼éa si─Ö podnios┼éa i┬áwzruszaj─ůca uroczysto┼Ť─ç.


W┼Ťr├│d go┼Ťci byli mi─Ödzy innymi:
Pan David Peleg, Ambasador Izraela w Polsce
Pan Eli Zborowski, Prezes Mi─Ödzynarodowego Towarzystwa Yad Vashem
Pani Minister Ewa Juńczyk Ziomecka, Podsekretarz Stanu Kancelarii Prezydenta RP
Prof. Władysław Bartoszewski, były Minister Spraw Zagranicznych
Prof. Daniel Rotfeld, były Minister Spraw Zagranicznych
Przedstawiciele Korpusu Dyplomatycznego
Członkowie Stowarzyszenia Dzieci Holocaustu


Go┼Ť─çmi honorowymi by┼éy dzieci ┼╝ydowskie ukrywane w┬áDomu Ma┼éych Dzieci ks. G.P. Baudouina:
Panie: Krystyna Kalata, Teresa Lisiewska, Katarzyna Moloch, Joanna Sobolewska-Pyz, Debora Stocker (Kanada), Barbara Schmid (Austria), Anna Szpanowska oraz
Panowie: Michał Głowiński, Stan Kol (USA), Aaron Seidenberg (Izrael).


Po powitaniu przyby┼éych go┼Ťci przez pani─ů Zdzis┼éaw─Ö Hutorowicz, dyrektor Domu Dziecka, zabra┼é g┼éos Ambasador Izraela w┬áPolsce, pan David Peleg.

W swoim przem├│wieniu powiedzia┼é on mi─Ödzy innymi: "...Ka┼╝dy, kto ocali┼é cho─çby jedno ┼╝ycie, ocali┼é ca┼éy ┼Ťwiat. ..."Sprawiedliwi W┼Ťr├│d Narod├│w ┼Üwiata" dzia┼éali w┬áwarunkach krytycznych. Wiedzieli, bowiem, ┼╝e jedyn─ů kar─ů za uratowanie ┼╗yda by┼éa kara ┼Ťmierci dla nich i┬ádla ich rodzin.

...Pani Irena Sendlerowa, bohaterska i┬ábardzo odwa┼╝na kobieta m├│wi, ┼╝e robi┼éa to, co robi┼éby ka┼╝dy cz┼éowiek. Podobna jest reakcja wi─Ökszo┼Ťci Sprawiedliwych.

Podziwiamy Sprawiedliwych i oddajemy im hołd. Uznajemy ich za wzorzec zachowania dla każdego z nas..."


Profesor W┼éadys┼éaw Bartoszewski Dom Ma┼éych Dzieci im. ks. G.P. Baudouina nazwa┼é miejscem, kt├│re wpisa┼éo si─Ö w┬áczasie II wojny ┼Ťwiatowej w┬árz─ůd miejsc najwa┼╝niejszych w┬áhistorii Warszawy i┬ábardzo wa┼╝nych w┬áhistorii Polski.

"...Adres ten by┼é adresem si┼é dobra przeciwko si┼éom z┼éa, adresem polskich ofiarnych przewa┼╝nie kobiet, kt├│re zajmowa┼éy si─Ö g┼é├│wnie ratowaniem dzieci i┬ámiejscem, kt├│re sta┼éo jakoby na rozdro┼╝u tego aparatu zbrodni; formalnie i┬ájawnie istniej─ůce, a┬átajnie dzia┼éaj─ůce. To by┼éa codzienna walka o┬ádobro, walka na pograniczu niemo┼╝liwo┼Ťci. Bo co innego jest pracowa─ç w┬ákonspiracji, co innego jest pracowa─ç jawnie a┬árobi─ç rzeczy tajne. I┬áto robi┼é Dom Baudouina.

...Dla mnie jest to niezwykle wzruszaj─ůce, ┼╝e mog─Ö tu spotka─ç ludzi uratowanych, tzn., ┼╝e nie nadaremno bali┼Ťmy si─Ö i┬ánie nadaremno dzia┼éali┼Ťmy..."


Podsekretarz Stanu Kancelarii Prezydenta RP, pani Ewa Ju┼äczyk Ziomecka w┬áswoim wyst─ůpieniu powo┼éa┼éa si─Ö na s┼éowa profesora W┼éadys┼éawa. Bartoszewskiego: "Nie ma prawdziwej historii Polski bez historii polskich ┼╗yd├│w."

Instytut w┬áYad Vashem w┬áJerozolimie upami─Ötni┼é odznaczeniem Sprawiedliwy w┼Ťr├│d Narod├│w ┼Üwiata prawie 6 tys. Polak├│w spo┼Ťr├│d og├│lnej liczby, 20 tys. Do tej pory nie byli oni doceniani w┬áPolsce, nie m├│wiono o┬ánich, nie pokazywano ich, nie rozmawiano z┬ánimi, nie pytano o┬áich histori─Ö.

Pani minister zapewni┼éa, i┼╝ wszyscy Sprawiedliwi maj─ů zosta─ç uhonorowani przez prezydenta Lecha Kaczy┼äskiego, a┬áci, kt├│rych nie ma ju┼╝ w┼Ťr├│d nas -zostan─ů uhonorowani i┬áodznaczeni po┼Ťmiertnie. Swoje wyst─ůpienie zako┼äczy┼éa s┼éowami: "Pami─Ö─ç o┬áich niezwyk┼éej postawie musi by─ç zachowana i┬áprzekazywana z┬ápokolenia na pokolenie... Sprawiedliwi w┼Ťr├│d narod├│w ┼Üwiata to cywilni ┼╝o┼énierze podziemia...Ratowali nas wszystkich, nasz─ů godno┼Ť─ç i┬ánasze cz┼éowiecze┼ästwo. Pozostaniemy na zawsze ich d┼éu┼╝nikami".


Pan Eli Zborowski wyrazi┼é swoj─ů wdzi─Öczno┼Ť─ç polskim rodzinom, kt├│rym on i┬ájego najbli┼╝si zawdzi─Öczaj─ů ┼╝ycie. Jednocze┼Ťnie wyrazi┼é on ubolewanie nad tym, i┼╝ czyny takie nie zawsze odbierane by┼éy w┬ákraju pozytywnie.


Za udzielanie pomocy i┬ánara┼╝anie w┼éasnego ┼╝ycia dla ratowania innych, za niespotykan─ů dobro─ç i┬áodwag─Ö Instytut Yad Vashem przyzna┼é pani Marii Wierzbowskiej, pe┼éni─ůcej w┬áczasie okupacji niemieckiej funkcj─Ö dyrektora Domu Dziecka im. Ks. Bausouina, tytu┼é "Sprawiedliwi W┼Ťr├│d Narod├│w ┼Üwiata".

W imieniu Instytutu Yad Vashem ambasador Izraela w Polsce, pan David Peleg, wręczył medal i dyplom na ręce obecnej dyrekcji Domu Dziecka, pani Zdzisławie Hutorowicz oraz pani Marii Kolankiewicz.

Jak wskazuj─ů relacje i┬ádokumenty przedstawione Instytutowi, czynny udzia┼é w┬áratowaniu dzieci ┼╝ydowskich bra┼é ca┼éy personel Domu Dziecka. Poniewa┼╝ trudno jest obecnie wskaza─ç ka┼╝d─ů z┬ázaanga┼╝owanych os├│b, medal przyznany pani Marii Wierzbowskiej jest medalem przyznanym wszystkim, kt├│rzy pozwolili realizowa─ç dzie┼éo ratowania dzieci ┼╝ydowskich i┬ápomagali jej w┬átej heroicznej pracy.


Pani Maria Kolankiewicz przedstawi┼éa zebranym ┼╝yciorys pani Marii Prokopowicz-Wierzbowskiej, podkre┼Ťlaj─ůc jej ogromn─ů odwag─Ö i┬ázaanga┼╝owanie w┬áratowaniu dzieci, r├│wnie┼╝ ┼╝ydowskich. Zaraz po wybuchu wojny w┬á1939 ponad 1200 dzieci przyj─Ötych zosta┼éo do Domu Dziecka, w┬ákolejnych trzech latach - oko┼éo tysi─ůca.


Tytu┼é "Sprawiedliwi W┼Ťr├│d Narod├│w ┼Üwiata" przyznany zosta┼é r├│wnie┼╝ pa┼ästwu Walerianowi i┬áAnastazji Sobolewskim. Zar├│wno medal jak i┬ádyplom przyj─Ö┼éa z┬ár─ůk ambasadora Izraela, adoptowana c├│rka pa┼ästwa Sobolewskich - pani Joanna Sobolewska-Pyz. Wyzna┼éa ona, ┼╝e: "...Przyznanie medalu Sprawiedliwego w┼Ťr├│d Narod├│w ┼Üwiata moim rodzicom spowodowa┼éo spok├│j w┬ámoim ┼╝yciu; sta┼éo si─Ö pomostem mi─Ödzy rodzicami, kt├│rzy zgin─Öli a┬árodzicami, kt├│rzy mnie uratowali..."


Troje z┬áuratowanych dzieci ┼╝ydowskich zapozna┼éo obecnych z┬áhistori─ů swojego dzieci┼ästwa.

Debora Stocker: "W lutym 1943 roku moja matka wybra┼éa ┼╝ycie. Przesz┼éa przez ┼╝elazn─ů bram─Ö przy ul. Nowogrodzkiej 75. W┬átamtejszym domu znalaz┼éa serdeczno┼Ť─ç i┬ábezpiecze┼ästwo. Kilka dni p├│┼║niej ja si─Ö urodzi┼éam. Matka wszczepi┼éa we mnie poczucie zobowi─ůzania za t─Ö wyj─ůtkow─ů ┼╝yczliwo┼Ť─ç, jak─ů nas obie obdarowano, w┬áczasie, gdy inne dzieci ┼╝ydowskie wysy┼éane by┼éy do kom├│r gazowych."


Aaron Seidenberg: "Postawa pani Wierzbowskiej jest dowodem mi┼éo┼Ťci do cz┼éowieka, mi┼éo┼Ťci do dziecka bez wzgl─Ödu na jego religi─Ö, ras─Ö i┬ápochodzenie. ...Wierzy┼éa ona, ┼╝e ka┼╝dy cz┼éowiek ma prawo do ┼╝ycia... Ratowa┼éa innych, sama nara┼╝aj─ůc si─Ö na niebezpiecze┼ästwo. My, dzieci, kt├│re prze┼╝y┼éy, jeste┼Ťmy najlepszym dowodem na to, ┼╝e wszystko, co zrobi┼éa, by┼éo tego warte. Pragn─Ö wyrazi─ç wdzi─Öczno┼Ť─ç za to, ┼╝e mog┼éem wyj┼Ť─ç z┬ápiek┼éa i┬ázbudowa─ç normalne ludzkie ┼╝ycie..."


Stan Kol: "Moje ┼╝ycie jest dowodem egzystencji dobroci, sprawiedliwo┼Ťci i┬ámi┼éo┼Ťci ludzkiej."


W swoim li┼Ťcie do obecnych pani Irena Sendlerowa podkre┼Ťli┼éa ogromn─ů rol─Ö pani Marii Wierzbowskiej oraz ca┼éego ┼Ťwieckiego i┬ázakonnego personelu zak┼éadu w┬áratowaniu ┼╝ydowskich dzieci. Znajdowa┼éy one tam oparcie i┬áwszechstronn─ů rodzicielsk─ů opiek─Ö. Zdaniem pani Sendlerowej "...Postawa ludzi tak wspania┼éych i┬ábohaterskich stanowi dow├│d, ┼╝e nawet w┬ánajgorszym czasie mo┼╝na naprawi─ç ┼Ťwiat. ...Aby to uczyni─ç, potrzebna jest mi┼éo┼Ť─ç, tolerancja i┬ápokora."

List odczytany zosta┼é przez pani─ů Ma┼égorzat─Ö Gregier - autork─Ö pracy magisterskiej "Zniewolone dzieci┼ästwo".


Uroczysto┼Ť─ç u┼Ťwietni┼éa deklamacja wiersza A. S┼éonimskiego "Ten jest z┬áojczyzny mojej" w┬áj─Özyku hebrajskim i┬ápolskim w┬áwykonaniu studentek Uniwersytetu Warszawskiego.

Du┼╝e wra┼╝enie na obecnych zrobi┼éo wyst─ůpienie pani Bente Kahan, kt├│ra wykona┼éa kilka utwor├│w wokalnych.


By┼éy to pi─Ökne i┬áwzruszaj─ůce chwile dla ubywaj─ůcego z┬áka┼╝dym rokiem grona ludzi zwi─ůzanego z┬át─ů wspania┼é─ů a┬átroch─Ö mo┼╝e zapomnian─ů plac├│wk─ů.



Anna Sierpińska

<< powr├│t


wersja do druku

Nasz rachunek: Bank PEKAO S.A., IV O. W-wa, nr: 08 1240 1053 1111 0000 0441 1204
Nasz KRS: 0000097668

wersja polska english version