Strona g│ˇwna
Krˇtka historia
O stowarzyszeniu
Nasze spotkania
Zjazdy i konferencje
Wziŕliťmy udzia│
Sprawiedliwi WÂrˇd Narodˇw Žwiata
Program Edukacyjny
Nasi dobrodzieje i sponsorzy
Psychoterapia
S│owo pisane: my i o nas
AktualnoÂci


Banner Wystawy Moi ┼╗ydowscy Rodzice Moi Polscy Rodzice


Wyszukiwarka
Do poni┼╝szego okna prosz─Ö wpisa─ç poszukiwane s┼éowo, po czym nacisn─ů─ç przycisk szukaj:



Opinia o ksi─ů┼╝ce Anity Haliny Janowskiej opublikowana w angielskim dzienniku The Guardian

Joanna Sobolewska-Pyz

Z rado┼Ťci─ů przyj─Öli┼Ťmy wiadomo┼Ť─ç, ┼╝e - w┬ábrytyjskim dzienniku The Guardian - angielska wersja ksi─ů┼╝ki naszej kole┼╝anki Anity Haliny Janowskiej wymieniona zosta┼éa przez znanego pisarza, muzyka i┬ákomentatora wydarze┼ä kulturalnych - Stevena Isserlisa - jako najlepsza ksi─ů┼╝ka dokumentalna roku. Dotyczy to korespondencji Andrzeja Czajkowskiego i┬áHaliny Janowskiej, kt├│r─ů w┬áformie ksi─ů┼╝ki pt. ...m├│j diabe┼é str├│┼╝. Listy Andrzeja Czajkowskiego i┬áHaliny Janowskiej opracowa┼éa Halina. Warto wspomnie─ç, ┼╝e sataniczny tytu┼é wzi─ů┼é si─Ö st─ůd, ┼╝e swoim „diab┼éem str├│┼╝em” Andrzej nazywa┼é s┼éawnego poet─Ö Rimbauda, kt├│ry - jak Andrzej - by┼é gejem, cierpia┼é na depresj─Ö, upaja┼é si─Ö wolno┼Ťci─ů i┬áprzygod─ů.

Poni┼╝ej podaj─Ö angielsk─ů i┬ápolsk─ů wersj─Ö opinii zamieszczonej przez Stevena Isserlisa w┬áangielskim dzienniku The Guardian z┬ádnia 3 lipca 2016.

My Guardian Demon. Letters of Andre Tchaikowsky & Halina Janowska

This is an amazing book made up of letters between the Polish pianist Andr├ę Tchaikowsky and a┬áfriend, Halina Janowska. It's not all about music; it's more about their relationship. Tchaikowsky was gay, and Janowska was madly in love with him, even though she married twice during the course of their correspondence. They first met when they were young, but then they met very few times after that [she was behind the Iron Curtain] and they didn't really get on. Their relationship is painful at times, but they're both so intelligent, so articulate. I┬áwas completely gripped.

Mój diabeł stróż: Listy Andrzeja Czajkowskiego i Haliny Janowskiej

To cudowna ksi─ů┼╝ka skomponowana ze zbioru list├│w wymienianych mi─Ödzy polskim pianist─ů Andrzejem Czajkowskim i┬ájego przyjaci├│┼ék─ů Halin─ů Janowsk─ů.

Nie s─ů to listy wy┼é─ůcznie na tematy muzyczne, wi─Ökszo┼Ť─ç z┬ánich dotyczy raczej wzajemnych relacji korespondent├│w. Czajkowski nie ukrywa┼é swego homoseksualizm, a┬áJanowska by┼éa w┬ánim bez pami─Öci zakochana. Mimo to, w┬áczasie trwania ich korespondencji, dwukrotnie wychodzi┼éa za m─ů┼╝. Poznali si─Ö, gdy byli bardzo m┼éodzi, potem - zaledwie kilka razy - dosz┼éo do spotka┼ä. (Andrzej, po sukcesie na Konkursie im. Kr├│lowej El┼╝biety Belgijskiej, gdzie otrzyma┼é III Nagrod─Ö, uzyska┼é stypendium Rz─ůdu Belgijskiego i┬ánie wr├│ci┼é ju┼╝ do kraju - przypis J.S-P) Halina - mieszka┼éa w┬áPolsce, a┬áwi─Öc za ┼╗elazn─ů Kurtyn─ů. S┼éowem - nigdy im si─Ö nie uk┼éada┼éo. Czasem ich stosunki staj─ů si─Ö bolesne, jednak oboje s─ů na tyle inteligentni, na tyle pe┼éni wyobra┼║ni, ┼╝e czytaj─ůc ksi─ů┼╝k─Ö by┼éem lektur─ů wprost urzeczony.



W Polsce ksi─ů┼╝ka mia┼éa trzy wydania. Na tytu┼éowej stronie III wydania umieszczono fragment kartki kola┼╝owej przys┼éanej do Haliny przez Wis┼éaw─Ö Szymborsk─ů:
„Sprawi┼éa mi Pani ogromn─ů rado┼Ť─ç t─ů niezwyk┼é─ů ksi─ů┼╝k─ů!
Jest to prawdziwa opowie┼Ť─ç o┬ámi┼éo┼Ťci, o┬ázwi─ůzku trudnym,
skomplikowanym, ale wci─ů┼╝ odradzaj─ůcym si─Ö, dwojga znakomitych os├│b.”

Na tylnej stronie tejże okładki odnajdujemy ważne uzupełnienie do komentarza Stevena Isserlisa na temat wzajemnych relacji Andrzeja i Haliny:

„Poznali si─Ö i┬ázaprzyja┼║nili b─Öd─ůc jeszcze na studiach, na pocz─ůtku lat pi─Ö─çdziesi─ůtych. Po Konkursie Chopinowskim, przez blisko rok, mieszkali razem. Mimo homoseksualnych sk┼éonno┼Ťci Andrzeja planowali ma┼é┼╝e┼ästwo. Ona marzy┼éa o┬ádziecku z┬ánim, a┬áon po wyje┼║dzie z┬áPolski pisa┼é: „Kupimy w┬áPary┼╝u mieszkanko. Chce mie─ç du┼╝o dzieci, ┼╝eby mie─ç dla kogo gra─ç i┬ádla kogo ┼╝y─ç”. Ich losy potoczy┼éy si─Ö jednak inaczej. Cho─ç sprawa niespe┼énionej mi┼éo┼Ťci wydawa┼éa si─Ö zamkni─Öta, korespondencja miedzy Andrzejem i┬áHalin─ů trwa┼éa nadal - z┬áczteroletni─ů przerw─ů - przez ponad dwadzie┼Ťcia lat.”

Ważny jest dla nas także niezwykły życiorys Andrzeja Czajkowskiego, czyli Roberta Andrzeja Krauthammera, który na okładce podany jest jedynie w skrócie.

W III tomie Dzieci Holocaustu m├│wi─ů ... (str. 92) odnajdujemy wspomnienia wojenne Andrzeja pt. Szafa ┼Ťw. Moniki. Jego strona internetowa, przygotowana przez biografa Andrzeja, Davida Ferre, zawiera ogromne bogactwo informacji zar├│wno o┬álosach, jak i┬áo karierze pianistycznej i┬ákompozytorskiej Andrzeja - ┼é─ůcznie ze zdj─Öciami i┬ánagraniami. Gor─ůco polecamy! - http://andretchaikowsky.com

Na stronie wewn─Ötrznej ok┼éadki odnajdujemy notk─Ö biograficzn─ů Anity Haliny Janowskiej, kt├│r─ů przepisuj─Ö uzupe┼éniaj─ůc o┬ápomini─Öte w┬ániej pozycje.

„ur.1933, pseudonim Halina Sander - artysta muzyk, socjolog, jej prac─Ö doktorsk─ů zawiera ksi─ů┼╝ka: Zab├│jstwa i┬áich sprawcy (PWN 1974); jest autork─ů opracowa┼ä i┬áartyku┼é├│w z┬ádziedziny kryminologii i┬ápsychologii spo┼éecznej.

Do jej literackiego dorobku nale┼╝y: wspomnieniowa Krzy┼╝├│wka (W.A.B.2009), wydana po raz pierwszy w┬á1997 roku, za kt├│r─ů otrzyma┼éa w┬ákwietniu 1997- Nagrod─Ö Warszawskiej Premiery Literackiej; dalej - wyb├│r korespondencji:

...m├│j diabe┼é str├│┼╝. Listy Andrzeja Czajkowskiego i┬áHaliny Sander (w II i┬áIII wydaniu ksi─ů┼╝ki, autorka rezygnuje z┬ápseudonimu „Sander”). Adaptacj─Ö sceniczn─ů, napisan─ů przez autork─Ö wraz z┬áAnn─ů Schiller, prezentowa┼é w┬á1999 roku warszawski Teatr Ma┼éy. Trzecia ksi─ů┼╝ka Janowskiej nosi tytu┼é: Wariacje jesienne (W.A.B.2011), miejscem akcji jest tu Dom Pracy Tw├│rczej w┬áOborach, bohaterami - znani w├│wczas poeci i┬ápisarze jak Mieczys┼éawa Buczk├│wna czy Anna Stro┼äska, a┬átak┼╝e uczeni, jak profesorska para Olga i┬áJakub Goldbergowie. Na ok┼éadce czytamy: „Jest to ksi─ů┼╝ka o┬ájesiennych rozmowach i┬ájesiennych mi┼éo┼Ťciach, a┬ápoj─Öcia „wariacji” u┼╝ywam, bo - jak w┬áwariacjach muzycznych - ten sam temat pojawia si─Ö w┬ánajrozmaitszych wariantach.”

Na zakończenie notki o naszej koleżance, Halinie Janowskiej, zacytuję żarciki, które chce nam opowiedzieć.

Mail do Inki Sobolewskiej

Droga Ineczko, w┬ázwi─ůzku z┬áfragmentem, kt├│ry wydrukowano w┬ádzienniku The Guardian, zach─Öcasz mnie, bym kilka s┼é├│w o┬ásobie powiedzia┼éa. M├│j ┼╝yciorys mo┼╝na odczyta─ç z┬átego, co pisa┼éam w┬áKrzy┼╝├│wce i┬áw korespondencji z┬áAndrzejem Czajkowskim, wol─Ö wi─Öc opowiedzie─ç o┬áczym┼Ť innym, cho─çby o┬átym, jakie przykro┼Ťci spotyka┼éy mnie w┬ázwi─ůzku z┬ácz─Öst─ů zmian─ů moich zawod├│w.

Po skończeniu socjologii na Wydziale Filozoficznym UW, mój promotor, prof. Podgórecki zarekomendował mnie profesorowi Stanisławowi Batawii, kierownikowi Zakładu Kryminologii Instytutu Państwa i Prawa PAN. Wyznaczono termin spotkania.

Wchodz─Ö do pokoju Profesora, siadam. Profesor pyta nieoczekiwanie:
- Ile pani ma lat?
- 29 - odpowiadam.
A on: - Dlaczego tak dużo?
Nieco zdziwiona m├│wi─Ö:
- Tak się złożyło ...
Na to Profesor:
- Mam na my┼Ťli dlaczego tak p├│┼║no ko┼äczy pani studia?
- Bo wcze┼Ťniej ko┼äczy┼éam Wy┼╝sz─ů Szko┼é─Ö Muzyczn─ů, wydzia┼é fortepianu.
Profesor zrywa si─Ö z┬ákrzes┼éa i┬ászorstkim tonem o┼Ťwiadcza:
- Do widzenia, koleżanko - my artystów w Polskiej Akademii Nauk nie zatrudniamy!
Wyci─ůgn─ů┼é r─Ök─Ö, a┬ája, w┼Ťciek┼éa, z┬áca┼éej si┼éy j─ů u┼Ťcisn─Ö┼éam. Id─ůc do drzwi us┼éysza┼éam jeszcze:
- Prosz─Ö zadzwoni─ç jutro - damy ostateczn─ů odpowied┼║.
Nazajutrz, ze zdumieniem dowiedziałam się, że dostałam asystenturę w Zakładzie Kryminologii. Po kilku dniach zadzwoniłam do prof. Podgóreckiego i zapytałam:
- Jakim cudem Profesor Batawia tak nagle zmienił zdanie?
Us┼éysza┼éam wyja┼Ťnienie:
- Powiedzia┼é, ┼╝e masz bardzo mocny u┼Ťcisk r─Öki, a┬átacy ludzie wiedz─ů czego chc─ů.

M├│j drugi zaw├│d zlekcewa┼╝ono w┬áLondynie, gdy odwiedza┼éam moj─ů c├│rk─Ö, Basi─Ö. Po operacji zimnych guzk├│w tarczycy, mia┼éam w┬ápracy urlop zdrowotny. Nieoczekiwanie, w┬áAnglii, co┼Ť zacz─Ö┼éo si─Ö dzia─ç z┬áran─ů po operacji i┬ákonieczna okaza┼éa si─Ö kolejna operacja. Wyci─Öto mi jeden p┼éat tarczycy, a┬áchirurg, kt├│ry mnie operowa┼é ┼╝yczy┼é sobie, bym si─Ö co dwa tygodnie zg┼éasza┼éa na badania kontrolne.
- To niemożliwe - powiedziałam - musze wracać do Polski, do pracy.
- A co pani robi, kim pani jest?
- Jestem socjologiem.
Lekarz westchn─ů┼é:
- O mój Boże... Na to już nic pani poradzić nie mogę...

I wreszcie nawet to, ┼╝e jestem socjologiem poddano w┬áw─ůtpliwo┼Ť─ç. Dzia┼éo si─Ö to nieco p├│┼║niej, w┬áPolsce. Moja suka, sznaucer olbrzym - oszczeni┼éa si─Ö. Urodzi┼éa trzyna┼Ťcie szczeni─ůt! By┼é to czas stanu wojennego i┬ánikt nie chcia┼é ps├│w kupowa─ç, nawet ludzie nie mieli co je┼Ť─ç. Mieszka┼éam ko┼éo Hali Mirowskiej, gdzie rolnicy rano dowozili mi─Öso, wi─Öc chc─ůc nie chc─ůc - sta┼éam si─Ö hodowc─ů. Wreszcie uda┼éo mi si─Ö psy sprzeda─ç, niestety - za „psi grosz”. Nieco p├│┼║niej, jeden z┬ánich - Tarzan Barba zosta┼é czempionem Polski, a┬á┼╝e pochodzi┼é z┬ámojej hodowli, nazwano mnie gdzie┼Ť „wzorowym hodowc─ů ps├│w”. Kolorowe zdj─Öcie Tarzana Barby Lubomir Smyczy┼äski umie┼Ťci┼é w┬áswojej ksi─ů┼╝ce: PSY. RASY I┬áWYCHOWANIE.
edy zjawiłam się w pracy, usłyszałam:
- Ju┼╝ nie jeste┼Ť socjologiem. Teraz jeste┼Ť „wzorowym hodowc─ů ps├│w”.

Taka była moja droga od gry na fortepianie - do literatury.



<< powr├│t


wersja do druku

Nasz rachunek: Bank PEKAO S.A., IV O. W-wa, nr: 08 1240 1053 1111 0000 0441 1204
Nasz KRS: 0000097668

wersja polska english version