Strona g│ˇwna
Krˇtka historia
O stowarzyszeniu
Nasze spotkania
Zjazdy i konferencje
Wziŕliťmy udzia│
Sprawiedliwi WÂrˇd Narodˇw Žwiata
Program Edukacyjny
Nasi dobrodzieje i sponsorzy
Psychoterapia
S│owo pisane: my i o nas
AktualnoÂci


Banner Wystawy Moi ┼╗ydowscy Rodzice Moi Polscy Rodzice


Wyszukiwarka
Do poni┼╝szego okna prosz─Ö wpisa─ç poszukiwane s┼éowo, po czym nacisn─ů─ç przycisk szukaj:



Zjazd Europejskiego Stowarzyszenia „Dzieci Holocaustu”, 1-3 czerwca 2012, Zagrzeb, Chorwacja

Eu-As, czyli European Association of Jewish Holocaust Survivors, ka┼╝dego roku organizuje zjazd. Jeden z┬ánich odby┼é si─Ö w┬áWarszawie we wrze┼Ťniu 2009 r.┬áW ubieg┼éym roku, przy okazji ┼Ťwiatowego zjazdu „Dzieci Holocaustu” w┬áWarszawie by┼éo tylko posiedzenie zarz─ůdu Eu-As. Prezesem Europejskiego Stowarzyszenia ┼╗yd├│w Uratowanych z┬áHolocaustu jest Max Arpels Lezer, sekretarzem generalnym Melita ┬Ővob - organizatorka tegorocznego zjazdu w┬áZagrzebiu.

Wi─Ökszo┼Ť─ç zagranicznych uczestnik├│w przyjecha┼éa do Zagrzebia w┬áczwartek 31 maja. W┬ápi─ůtek rano by┼éo zebranie zarz─ůdu, w┬ásk┼éad kt├│rego poza wymienionymi wy┼╝ej osobami wchodz─ů: Hania Rosenberg ze Szwecji i┬áHenri Obstfeld z┬áWielkiej Brytanii. Nie przyjecha┼é przedstawiciel S┼éowacji, Peter Volko, kt├│ry z┬ápowod├│w zdrowotnych zrezygnowa┼é z┬ápracy w┬ázarz─ůdzie. O┬áprzebiegu posiedzenia i┬ápodj─Ötych tam decyzjach Max Lezer poinformowa┼é nas nast─Öpnego dnia, podczas obrad zjazdu.

W pi─ůtek o┬á18-tej spotkali┼Ťmy si─Ö w┬ábudynku gminy, gdzie w┬áznajduj─ůcej si─Ö tam synagodze rabin Luciano Mosce Prelevi─ç odprawi┼é szabasow─ů modlitw─Ö, poczym wraz z┬ádu┼╝─ů grup─ů cz┼éonk├│w Chorwackiego Stowarzyszenia „Dzieci Holokaustu” zasiedli┼Ťmy do przygotowanej na miejscu wspania┼éej koszernej kolacji.

Sobota by┼éa dniem konferencyjnym. O┬á9-tej ponownie spotkali┼Ťmy si─Ö w┬ábudynku gminy, tym razem w┬ásali audytoryjnej, gdzie Melita przywita┼éa zaproszonych go┼Ťci, zagranicznych uczestnik├│w konferencji i┬álicznie przyby┼éych chorwackich „dzieci Holokaustu”. W┼Ťr├│d zaproszonych go┼Ťci by┼éo kilku reprezentant├│w organ├│w w┼éadzy, przedstawiciel Bo┼Ťni i┬áHercegowiny (ci panowie m├│wili po chorwacku) oraz przedstawiciel ambasady Izraela w┬áChorwacji, przewodnicz─ůcy Gminy ┼╗ydowskiej w┬áZagrzebiu i┬áprezydent chorwackich mniejszo┼Ťci narodowych. Z┬áwyst─ůpie┼ä w┬áj─Özyku angielskim dowiedzia┼éam si─Ö mi─Ödzy innymi o┬átym, ┼╝e w┬áChorwacji ┼╗ydzi s─ů jedn─ů z┬á23 mniejszo┼Ťci narodowych.

Warto zauwa┼╝y─ç, ┼╝e obecnie mieszka tam oko┼éo 2000 ┼╗yd├│w, przy czym 1500 os├│b nale┼╝y do gminy w┬áZagrzebiu, natomiast pozostali nale┼╝─ů do 9 innych, aktywnie dzia┼éaj─ůcych gmin. W┬átym gronie oko┼éo 600 os├│b stanowi─ů „dzieci Holocaustu”. Przewodnicz─ůc─ů Stowarzyszenia jest Melita ┬Ővob. Przewodnicz─ůcy gminy ┼╝ydowskiej w┬áZagrzebiu i┬ázarazem przewodnicz─ůcy organu koordynuj─ůcego dzia┼éalno┼Ť─ç wszystkich gmin ┼╝ydowskich w┬áChorwacji, pan Ognjen Kraus, podkre┼Ťli┼é ogromne znaczenie nauczania o┬áHolokau┼Ťcie. W┬áChorwacji po okresie komunizmu nast─ůpi┼é okres nacjonalizmu i┬á┼╝aden z┬átych ustroj├│w nie sprzyja┼é rozpatrywaniu zbrodni dokonanych na narodzie ┼╝ydowskim. W┬ápodr─Öcznikach historii zaledwie kilka zda┼ä po┼Ťwi─Öcono temu problemowi, co zreszt─ů nie przek┼éada┼éo si─Ö na omawianie go na lekcjach. „Dzie┼ä Pami─Öci o┬áHolokau┼Ťcie” wprowadzono dopiero w┬á2003 r.┬áRok p├│┼║niej nast─ůpi┼éa poprawa stosunk├│w z┬áIzraelem i┬áwtedy zacz─Öto wi─Öcej m├│wi─ç o┬áHolokau┼Ťcie, a┬áod roku 2006 wprowadzono obowi─ůzek nauczania o┬átym w┬ászko┼éach podstawowych. Trudno powiedzie─ç w┬ájakim stopniu ten program jest realizowany.

Po oficjalnych wyst─ůpieniach i┬áprzerwie na kaw─Ö zacz─ů┼é si─Ö panel, kt├│rego tematem by┼éa sytuacja ┼╗yd├│w w┬ádzisiejszej Europie. W┬ápanelu wyst─ůpili: Max Arpels Lezer z┬áHolandii, Hania Rosenberg ze Szwecji i┬áni┼╝ej podpisana z┬áPolski. Moderatorem by┼éa Melita ┬Ővob. Jako pierwszy g┼éos zabra┼é Max, kt├│ry m├│wi┼é o┬ászerz─ůcym si─Ö antysemityzmie w┬áinternecie i┬áo potrzebie zwalczania tego zjawiska. Nast─Öpnie Hania m├│wi┼éa o┬ánowej fali antysemityzmu w┬áEuropie i┬áprzytoczy┼éa wyniki bada┼ä przeprowadzonych przez jedn─ů z┬áagencji Unii Europejskiej, zajmuj─ůc─ů si─Ö prawami obywatelskimi. Badania dotyczy┼éy 9 kraj├│w europejskich, w┬átym tak┼╝e Polski, i┬áocenia┼éy stopie┼ä dyskryminacji, liczb─Ö przest─Öpstw na tle nienawi┼Ťci rasowej oraz stosowanie mowy nienawi┼Ťci w┬áodniesieniu do ┼╗yd├│w. Oficjalne wyniki b─Öd─ů og┼éoszone dopiero w┬á2013 r., ale cz─Ö┼Ťciowo s─ů ju┼╝ znane. Okazuje si─Ö, ┼╝e w┬áostatnim roku obserwowano wzrost negatywnego stosunku do ┼╗yd├│w. I┬átak w┬áNiemczech taki stosunek reprezentuje 20% spo┼éecze┼ästwa, w┬áPolsce 48%, w┬áHiszpanii 53%, a┬ána W─Ögrzech a┼╝ 63%. Nie wiem jak przeprowadzono te badania, Hania te┼╝ nie wiedzia┼éa, ale moim zdaniem trudno dzi┼Ť jednoznacznie stwierdzi─ç, ┼╝e blisko po┼éowa polskiego spo┼éecze┼ästwa to antysemici. W┬áswoim wyst─ůpieniu polemizowa┼éam z┬ádanymi odnosz─ůcymi si─Ö do Polski. Popar┼é mnie przedstawiciel ambasady Izraela w┬áChorwacji, kt├│ry powiedzia┼é, ┼╝e takie dane, przytoczone bez podania konkretnych przyk┼éad├│w, mog─ů by─ç dla danego kraju krzywdz─ůce.

Panel: Melita ┬Ővob, Max Arpels Lezer, Hania Rosenberg i┬áAleksandra Leliwa-Kopysty┼äska

Panel: Melita ┬Ővob, Max Arpels Lezer, Hania Rosenberg i┬áAleksandra Leliwa-Kopysty┼äska

Oczywi┼Ťcie w┬áPolsce nadal s─ů ludzie, kt├│rzy s┼éowem „┼╗yd” rzucaj─ů jak obelg─ů, czy tacy, kt├│rzy wierz─ů w┬ámord rytualny. Mimo to obserwujemy post─Öpuj─ůcy rozkwit ┼╝ycia ┼╝ydowskiego. Trzecie pokolenie z┬ádum─ů m├│wi o┬áswoich korzeniach i, jak dot─ůd, w┬áostatnich latach nie zdarzy┼é si─Ö ┼╝aden mord na tle rasowym, jak to mia┼éo miejsce ostatnio we Francji. Nie zmienia to jednak faktu, ┼╝e ka┼╝dy wi─Ökszy czy mniejszy wybryk antysemicki powinien by─ç ┼Ťcigany z┬ámocy obowi─ůzuj─ůcego w┬áPolsce prawa i┬á„ma┼éa szkodliwo┼Ť─ç spo┼éeczna czynu” nie mo┼╝e tu by─ç ┼╝adn─ů wym├│wk─ů.

Melita ┬Ővob t┼éumaczy wyst─ůpienie Chany Arnon

Melita ┬Ővob t┼éumaczy wyst─ůpienie Chany Arnon

Po panelu zaproszono nas na lunch, poczym Chana Arnon z┬áIzraela wyg┼éosi┼éa wyk┼éad o┬á┼╗ydach, kt├│rzy przed i┬áw czasie II wojny ┼Ťwiatowej ratowali ┼╗yd├│w. Zacz─Ö┼éo si─Ö od pomocy w┬áemigracji niemieckich ┼╗yd├│w, poprzez organizacj─Ö s┼éynnych Kindertransport├│w, zainicjowanych jeszcze w┬á1938 r.┬áprzez Holenderk─Ö Gertrud─Ö Wijsmuller. Dzi─Öki nim uratowano 10┬á000 dzieci z┬áNiemiec, Austrii i┬áCzechos┼éowacji, wysy┼éaj─ůc je do Anglii. Nast─Öpnie trwa┼éa nieustanna pomoc w┬áuzyskiwaniu wiz do kraj├│w neutralnych oraz indywidualna pomoc niesiona osobom ukrywaj─ůcym si─Ö. Niestety Yad Vashem nie uznaje tych czyn├│w za bohaterskie i┬ágodne uczczenia medalem Sprawiedliwych w┼Ťr├│d Narod├│w ┼Üwiata, gdy┼╝ traktuje je jako naturalny obowi─ůzek udzielenia pomocy wsp├│┼ébraciom.

Po wyk┼éadzie i┬áprzerwie na kaw─Ö pokazano nam wystaw─Ö obraz├│w na temat Holocaustu w┬áChorwacji i┬ábogat─ů wystaw─Ö wydawnicz─ů.



Wieczorem by┼éa uroczysta kolacja, po kt├│rej zaprezentowa┼é si─Ö nam dzia┼éaj─ůcy przy gminie zesp├│┼é taneczny oraz ┼Ťwietna orkiestra klezmersko-jazzowa.

W niedziel─Ö o┬á7:30 wsiedli┼Ťmy do autokaru i┬ápojechali┼Ťmy do odleg┼éego o┬á255 km Dakova, gdzie na miejscowym cmentarzu ┼╝ydowskim uczestniczyli┼Ťmy w┬ádorocznej uroczysto┼Ťci upami─Ötniaj─ůcej ofiary za┼éo┼╝onego tam w┬ágrudniu 1941 r.┬áobozu koncentracyjnego. Przetrzymywano w┬ánim kobiety z┬áma┼éymi dzie─çmi, g┼é├│wnie ┼╗yd├│wki, ale te┼╝ Serbki. Ob├│z likwidowano stopniowo, poczynaj─ůc od czerwca 1942 r.┬áZidentyfikowanych ofiar g┼éodu i┬ápanuj─ůcych tam chor├│b jest dok┼éadnie 566. Miejsca ich poch├│wku s─ů oznaczone tabliczkami z┬áimieniem, nazwiskiem i┬áwiekiem.

Rabin Luciano Moshe Prelević na cmentarzu w Dakovie

Rabin Luciano Moshe Prelević na cmentarzu w Dakovie

W uroczysto┼Ťci upami─Ötniaj─ůcej t─Ö zbrodni─Ö uczestniczyli przedstawiciele gmin ┼╝ydowskich z┬áby┼éych republik jugos┼éowia┼äskich oraz przedstawiciele miejscowego ko┼Ťcio┼éa, kt├│ry w┬áczasie wojny wielu osobom pom├│g┼é prze┼╝y─ç. Rabin Luciano Moshe Prelevi─ç odm├│wi┼é Kadisz, poczym osoby, kt├│re przyby┼éy na t─Ö uroczysto┼Ť─ç, zasiad┼éy do ustawionych w┬áprogu cmentarza sto┼é├│w, na kt├│rych by┼éy zimne napoje, pieczywo i┬ájajka na twardo. Fundatorem tego pocz─Östunku oraz p├│┼║niejszego wspania┼éego obiadu, przygotowanego dla ponad 250 os├│b, by┼éa gmina ┼╝ydowska w┬áOsijeku. Po obiedzie grupa zagranicznych uczestnik├│w zjazdu pojecha┼éa odwiedzi─ç t─Ö gmin─Ö, kt├│ra, jak niekt├│rzy szeptali, jest bardzo bogata, gdy┼╝ odzyska┼éa utracone w┬áczasie wojny mienie, a┬áponadto cze┼Ť─ç swojej odnowionej siedziby wynajmuje wydzia┼éowi prawa miejscowego uniwersytetu.

Ten dzie┼ä w┬áChorwacji by┼é upalny i┬ápo zwiedzaniu pomieszcze┼ä gminy, pan przewodnicz─ůcy z┬ái┼Ťcie s┼éowia┼äsk─ů go┼Ťcinno┼Ťci─ů zaprosi┼é nas do pobliskiej kawiarni na kaw─Ö, lody i┬áinne wspania┼éo┼Ťci. Takim mi┼éym akcentem zako┼äczy┼é si─Ö zjazd Eu-As w┬áZagrzebiu.

Aleksandra Leliwa-Kopystyńska



<< powr├│t


wersja do druku

Nasz rachunek: Bank PEKAO S.A., IV O. W-wa, nr: 08 1240 1053 1111 0000 0441 1204
Nasz KRS: 0000097668

wersja polska english version