Strona g│ˇwna
Krˇtka historia
O stowarzyszeniu
Nasze spotkania
Zjazdy i konferencje
Wziŕliťmy udzia│
Sprawiedliwi WÂrˇd Narodˇw Žwiata
Program Edukacyjny
Nasi dobrodzieje i sponsorzy
Psychoterapia
S│owo pisane: my i o nas
AktualnoÂci


Banner Wystawy Moi ┼╗ydowscy Rodzice Moi Polscy Rodzice


Wyszukiwarka
Do poni┼╝szego okna prosz─Ö wpisa─ç poszukiwane s┼éowo, po czym nacisn─ů─ç przycisk szukaj:



Zebranie Czwartkowe, kwiecień 2014 r.

10 kwietnia 2014 roku go┼Ťciem by┼éa pani Agnieszka Haska, autorka wielu publikacji dotycz─ůcych Zag┼éady ┼╗yd├│w, w┬átym ksi─ů┼╝ki pt. „Hotel Polski”. Autorka opowiedzia┼éa nam o┬áprawdach i┬ámitach na temat akcji, kt├│ra zwabi┼éa na ul D┼éug─ů 29 w┬áWarszawie 2500 ┼╗yd├│w.

S┼éucha┼éam jej z┬áwyt─Ö┼╝on─ů uwaga, poniewa┼╝ m├│j m─ů┼╝ Henryk wraca┼é nieraz wspomnieniami do czasu, gdy rodzice i┬ákrewni zaanga┼╝owani byli w┬ázbieranie pieni─Ödzy na promes─Ö lub paszport, aby ratowa─ç ┼╝ycie ch┼éopca. Mia┼é by─ç umieszczony w┬áHotelu Polskim i┬átam oczekiwa─ç na wyjazd z┬áokupowanej Polski. Nie uda┼éo si─Ö jednak zgromadzi─ç nawet najmniejszej kwoty potrzebnej na tzw. certyfikat palesty┼äski - najta┼äszy, „najmniej atrakcyjny”, kt├│ry w┬áko┼äcu okaza┼é si─Ö najcenniejszy, bo ci, kt├│rzy go uzyskali - prze┼╝yli.

Gdy w┬ámaju 1943 roku dogasa┼éy ruiny getta, po aryjskiej stronie ukrywa┼éo si─Ö oko┼éo 30 tysi─Öcy ┼╗yd├│w, pomimo og┼éoszenia przez Niemc├│w Warszawy jako Judenrein - oczyszczonej z┬á┼╗yd├│w. Jednak Niemcy nadal rozwieszali obwieszczenia gro┼╝─ůce odpowiedzialno┼Ťci─ů zbiorow─ů mieszka┼äc├│w dom├│w, w┬ákt├│rych ukrywa si─Ö uciekinier├│w z┬ágetta. Jednocze┼Ťnie wie┼Ť─ç o┬áHotelu Polskim rozchodzi┼éa si─Ö po mie┼Ťcie lotem b┼éyskawicy. Przychodzi┼éy wiadomo┼Ťci, ┼╝e mo┼╝na tam kupi─ç obywatelstwo pa┼ästwa neutralnego i┬áwyjecha─ç do uzdrowiska Vittel we Francji, gdzie przebywaj─ů czasowo internowani cudzoziemcy, oczekuj─ůcy transportu do wymarzonych miejsc. Hotel Polski mimo wielu w─ůtpliwo┼Ťci jawi┼é si─Ö jako szansa ratunku, zw┼éaszcza, ┼╝e trudy ukrywania si─Ö po stronie aryjskiej w┬áci─ůg┼éym strachu i┬ástresie by┼éy ju┼╝ nie do zniesienia. Czas oczekiwania na formalno┼Ťci i┬ádokumenty by┼é w┬áHotelu Polskim „przedsionkiem do raju”, jak m├│wili ┼╗ydzi. By┼éa wolno┼Ť─ç, dobre warunki, dobre traktowanie i┬ápoczucie bezpiecze┼ästwa.

Gdy dosz┼éa wiadomo┼Ť─ç, ┼╝e 300 lokator├│w hotelu rozstrzelano na Pawiaku, zrozumiano, ┼╝e hotel jest fikcj─ů, pu┼éapk─ů przygotowan─ů przez gestapo. Tak to Hotel Polski by┼é inicjatyw─ů gestapo, kt├│re zrobi┼éo u┼╝ytek z┬ádokument├│w, kt├│rych nie by┼éo ju┼╝ komu dor─Öczy─ç, adresaci zgin─Öli w┬ágetcie lub pozostali w┬ákryj├│wkach. Tym sposobem Niemcy wyci─ůgn─Öli z┬áukrycia tysi─ůce ┼╗yd├│w i┬áprzy tej okazji jeszcze na tym zarobili.

Drugi za┼Ť „przedsionek raju” w┬áVittel w┬ákwietniu 1944 roku otoczono podw├│jnym kordonem wartownik├│w i┬áznajduj─ůcych si─Ö tam ┼╗yd├│w przewieziono do O┼Ťwi─Öcimia - Brzezinki. By┼é w┼Ťr├│d nich Icchak Kacenelson, kt├│ry przez kilka miesi─Öcy pobytu w┬áVittel zdo┼éa┼é napisa─ç sw├│j najs┼éynniejszy poemat - „Pie┼Ť┼ä o┬ázamordowanym narodzie ┼╝ydowskim”.

Cz─Ö┼Ť─ç lokator├│w hotelu z┬ául. D┼éugiej wys┼éano do Bergen - Belsen (tam buldo┼╝ery zgarnia┼éy tysi─ůce trup├│w). Z┬áoko┼éo 2500 os├│b, kt├│re znalaz┼éy si─Ö w┬áHotelu Polskim, uratowa┼éo si─Ö oko┼éo 300 os├│b, w┬átym 260 z┬á„listy palesty┼äskiej”.

Jak stwierdza Agnieszka Haska, sprawa Hotelu Polskiego nie jest jednak ostatecznie zamkni─Öta. By─ç mo┼╝e niekt├│re odpowiedzi znajduj─ů si─Ö w┬áarchiwach niemieckich lub innych dokumentach, do kt├│rych ona nie zdo┼éa┼éa dotrze─ç w┬átrakcie zbierania materia┼é├│w do swojej pracy doktorskiej.

Maryla Rochowicz-Lewandowska

<< powr├│t


wersja do druku

Nasz rachunek: Bank PEKAO S.A., IV O. W-wa, nr: 08 1240 1053 1111 0000 0441 1204
Nasz KRS: 0000097668

wersja polska english version